معمولاً ماجرا این‌طور شروع می‌شود: تلگرام را باز می‌کنید، مدام در حال اتصال است و هیچ چیز بارگذاری نمی‌شود. یکی از آشنایان می‌گوید پروکسی بگذارید، شما سراغ جست‌وجو می‌روید و ممکن است با همه چیز در هم روبه‌رو شوید: فهرست‌هایی از آدرس که کنار بعضی‌هایشان نوشته‌اند «دیگر کار نمی‌کند»، رتبه‌بندی سرویس‌ها، و دکمه‌هایی برای دانلود پروکسی تلگرام، در حالی که اینجا در واقع چیزی برای دانلود وجود ندارد.
ما خودمان پروکسی شخصی می‌فروشیم، پس من در این موضوع بی‌طرف نیستم و ترجیح می‌دهم همین اول این را بگویم. به همین دلیل دربارهٔ خودمان فقط در آخر و جداگانه حرف می‌زنم، و تا آن موقع همه چیز را همان‌طور توضیح می‌دهم که برای یک آشنا در چت توضیح می‌دادم، بدون اصطلاحاتی که به کارتان نمی‌آید.
این واسطه چیست و چرا برنامهٔ جداگانه لازم ندارد
پروکسی یک سرور واسطه است. تلگرام داده‌ها را مستقیم به سرورهای خودش نمی‌فرستد، بلکه اول به این سرور می‌فرستد و این سرور آن‌ها را جلوتر می‌برد. کمی شبیه بسته‌ای است که به دوستی در شهری دیگر می‌دهید تا او از طرف خودش آن را برساند. البته این دوست نمی‌تواند بسته را باز کند، چون محتوای آن را خود تلگرام رمزگذاری کرده است.
همهٔ برنامه‌های موبایل و دسکتاپ تلگرام می‌توانند از طریق پروکسی وصل شوند، بنابراین لازم نیست برنامهٔ دیگری نصب کنید. یک لینک برایتان می‌فرستند، شما روی آن می‌زنید و خود تلگرام می‌پرسد که پروکسی را وصل کند یا نه. در این حالت فقط تلگرام از پروکسی عبور می‌کند و بقیهٔ برنامه‌های گوشی مثل قبل کار می‌کنند. تفاوت با VPN هم در همین است، چون VPN معمولاً همهٔ ترافیک دستگاه را از مسیر دیگری می‌برد، اما پروکسی معمولاً فقط ترافیک برنامه‌های مشخصی مثل همین تلگرام را جابه‌جا می‌کند.
یک استثنا هم هست: نسخهٔ وب تلگرام که در مرورگر باز می‌شود از پروکسی پشتیبانی نمی‌کند، پس به برنامهٔ تلگرام روی گوشی یا کامپیوتر نیاز دارید.
به کدام نوع پروکسی نیاز دارید
تلگرام از دو نوع اصلی پشتیبانی می‌کند، SOCKS5 و MTProto، و بعضی برنامه‌ها HTTP-پروکسی را هم می‌شناسند. برای SOCKS5 سرور و پورت کافی است و گاهی نام کاربری و رمز عبور هم به آن‌ها اضافه می‌شود. پروکسی MTProto همیشه سه چیز لازم دارد: سرور، پورت و کلید مخفی (secret). تقریباً همیشه همین نوع به کار یک کاربر معمولی می‌آید، و شما آن را راحت از روی لینک می‌شناسید: لینکی به شکل t.me/proxy?server=…&port=…&secret=… یا tg://proxy?…، در حالی که لینک SOCKS5 با t.me/socks?… شروع می‌شود. تقریباً هیچ‌وقت لازم نیست این سه مقدار را دستی وارد کنید، چون همه‌شان داخل خود لینک نوشته شده‌اند.
اما رتبه‌بندی‌هایی که گاهی در نتایج جست‌وجو پیدا می‌شوند بیشتر گیجتان می‌کنند. در آن‌ها حرف زیادی دربارهٔ IPهای خانگی و موبایلی و چرخش آدرس‌ها هست، ولی این‌ها پروکسی‌هایی برای جمع‌آوری خودکار داده و ربات‌ها هستند و به چت‌های شما ربطی ندارند. راستش در چنین رتبه‌بندی‌هایی نمره‌هایی با یک رقم اعشار برای من از همه جالب‌تر است، چون هیچ‌کس توضیح نمی‌دهد این اعشار از کجا آمده است.
یک نوع تازه هم هست، نوع WEB. این نوع از نسخهٔ ۷.۱.۰، یعنی از اوت ۲۰۲۶، به Telegram Desktop اضافه شده، به دامنه و کلید مخفی نیاز دارد و از طریق HTTPS کار می‌کند. در کد منبع تلگرام برای اندروید و iOS هم این نوع حالا وجود دارد و در اندروید به‌عنوان قابلیتی آزمایشی مشخص شده است. اما خود توسعه‌دهندگان بخش سرور آن را «اثبات مفهوم» می‌نامند و تعداد چنین سرورهایی هنوز خیلی کمتر از MTProto است. برای همین من با علاقه نگاهش می‌کنم ولی عجله‌ای ندارم، تا ببینیم در عمل چه می‌شود.
وقتی روی لینک کس دیگری می‌زنید، به چه کسی اعتماد می‌کنید
پیشنهاد من این است که پروکسی را بر اساس دو چیز انتخاب کنید. اول اینکه چه کسی سرور را نگه می‌دارد، یا دقیق‌تر، چه کسی هزینه‌اش را می‌دهد و رسیدن بستهٔ شما به مقصد به چه کسی بستگی دارد. دوم اینکه لینک عمومی است یا شخصی. لینک عمومی یک کانال را همهٔ خوانندگان آن کانال می‌گیرند و شما معمولاً نمی‌دانید چه کسی پشت سرور است.
همین اول خیالتان را راحت کنم، صاحب پروکسی نمی‌تواند پیام‌های شما را بخواند یا حسابتان را شناسایی کند، و این همان بسته‌ای است که دوستمان نمی‌تواند باز کند. اما چیزهایی را می‌تواند ببیند، و تلگرام صادقانه در راهنمای پروکسی به آن اشاره کرده است: از چه IP وصل می‌شوید، در چه ساعت‌هایی، و خود این واقعیت که از تلگرام استفاده می‌کنید. به همین دلیل تلگرام توصیه می‌کند فقط به پروکسی‌هایی وصل شوید که از منبع مورد اعتمادتان آمده‌اند.
اگر بعد از اتصال یک کانال ناآشنا در فهرست چت‌هایتان پیدا شد، نگران نباشید، این هک نیست. صاحب پروکسی آن را تبلیغ می‌کند تا هزینهٔ سرور را دربیاورد، و خود تلگرام هم در همان راهنما این را نوشته است.
با این حال لینک‌های رایگان کانال‌ها لزوماً بد نیستند. کد MTProxy متن‌باز است و هر کسی می‌تواند سرور خودش را راه بیندازد، پس پشت یک لینک ممکن است آدمی دقیق و مسئولیت‌پذیر باشد یا هر کس دیگری، و شما از روی خود لینک این را نمی‌توانید بفهمید.
من اگر جای شما بودم، لینکی را کنار می‌گذاشتم که به‌جای خودش از شما می‌خواهد یک برنامهٔ جداگانه دانلود کنید که گویا پروکسی داخل آن است، چون تلگرام خودش می‌تواند وصل شود. بدتر از آن وقتی است که یک ربات یا برنامه به اسم پروکسی کد ورود تلگرام را از شما می‌خواهد. این کد را نباید به هیچ‌کس بدهید، از جمله به سرویس‌ها و برنامه‌های دیگر، و برای اتصال پروکسی هم لازم نیست. و اگر لینکی را با عنوان «ناشناس» تعریف می‌کنند، یادتان باشد که صاحب سرور IP شما را می‌بیند.
چطور پروکسی را وصل کنید و مطمئن شوید روشن شده است
اگر لینک را دارید، کار از خواندن یک رتبه‌بندی هم کمتر وقت می‌گیرد:
- روی لینک
t.me/proxy?…در خود تلگرام بزنید، روی همان گوشی یا کامپیوتری که می‌خواهید پروکسی رویش روشن شود. - تلگرام دربارهٔ پروکسی می‌پرسد، «اتصال پروکسی» را بزنید.
- بررسی کنید که پروکسی کار می‌کند. در اندروید، تا وقتی تلگرام از طریق پروکسی وصل می‌شود، بالای چت‌ها نوشته شده «در حال اتصال به پروکسی...» و وقتی اتصال برقرار شد، این نوشته ناپدید می‌شود. راه مطمئن‌تر این است که تنظیمات پروکسی را باز کنید (جایش را کمی پایین‌تر نوشته‌ام): کنار پروکسی انتخاب‌شده در اندروید و آیفون باید «متصل» و در Telegram Desktop «آنلاین» نوشته شده باشد. اگر «در حال اتصال» نوشته شده، یعنی هنوز از طریق آن اتصالی برقرار نیست.
گاهی هم به‌جای لینک، آدرس، پورت و کلید مخفی را جداگانه برایتان می‌فرستند. در این صورت باید آن‌ها را دستی وارد کنید. نام بخش‌ها را همان‌طور می‌نویسم که در نسخهٔ انگلیسی تلگرام آمده است: در اندروید و آیفون در Settings → Data and Storage، در Telegram Desktop در Settings → Advanced → Connection Type، و در تلگرام برای مک گزینهٔ لازم در بخش مربوط به داده و ذخیره‌سازی (Data and Storage) قرار دارد.
یک نکتهٔ کوچک دیگر هم اگر چند لینک دارید به دردتان می‌خورد. می‌توانید همه را با هم اضافه کنید و جابه‌جایی خودکار را روشن کنید، تا اگر پروکسی فعلی از کار افتاد، تلگرام خودش سراغ پروکسی بعدی برود. این کار برای آدرس‌های رایگانِ همان فهرست‌ها به‌خصوص مفید است.
و حالا آنچه دربارهٔ خودمان قول داده بودم
FreeGate یک پروکسی شخصی MTProto است که اتصال به آن طوری پوشانده می‌شود که شبیه یک اتصال معمولی HTTPS باشد. این پروکسی فقط داخل تلگرام کار می‌کند، پس برنامه‌های بانکی و بقیهٔ برنامه‌ها مثل همیشه مستقیم باز می‌شوند. ما هم پیام‌های شما را نمی‌بینیم، به همان دلیلی که هیچ صاحب پروکسی دیگری نمی‌بیند: آن‌ها را خود تلگرام رمزگذاری می‌کند.
هر دستگاه لینک خودش را دارد. اگر لینکتان جایی درز کرد، شما در حساب کاربری با یک لمس عوضش می‌کنید و لینک قبلی فوراً از کار می‌افتد. FreeGate همان‌طور که بالاتر توضیح دادم وصل می‌شود و در برنامه‌های رسمی تلگرام برای iOS، اندروید، ویندوز، macOS و لینوکس کار می‌کند.
برای ثبت‌نام ایمیل کافی است و شماره تلفن لازم نیست. بعد از ثبت‌نام و تأیید ایمیل، ۱ روز آزمایشی رایگان دارید، بدون پرداخت و بدون برداشت خودکار. قیمت برای یک دستگاه است، یعنی گوشی و لپ‌تاپ جداگانه حساب می‌شوند، و تعرفه‌ها و شرایط را روی سایت می‌بینید. روز آزمایشی را هم از freegate.app/ir شروع می‌کنید.
فکر می‌کنم حرف‌هایم همین بود.