روی گوشی همه چیز مدت‌هاست درست کار می‌کند، اما روی کامپیوتر تلگرام مدام «در حال اتصال...» نشان می‌دهد و هیچ پیام تازه‌ای نمی‌آید. تنظیمات را باز می‌کنید و مثل گوشی دنبال بخش داده‌ها و ذخیره‌سازی می‌گردید، آنجا دانلودها و دانلود خودکار را می‌بینید، ولی گزینه‌ای با کلمهٔ «پروکسی» پیدا نمی‌کنید. بعد در اینترنت جست‌وجو می‌کنید که پروکسی تلگرام را روی کامپیوتر چطور تنظیم کنند، و در نتایج بعضی‌ها می‌نویسند روی کامپیوتر اصلاً نمی‌شود، بعضی‌ها هم توصیه می‌کنند برنامه‌ای دانلود کنید و کنارش یک فایل .exe روی یک سایت اشتراک فایل گذاشته‌اند.
همین اول بگویم که ما خودمان پروکسی می‌فروشیم، پس نمی‌شود مرا کاملاً بی‌طرف دانست. اما دربارهٔ خودمان فقط در آخر حرف می‌زنم. نام دکمه‌ها را در این مقاله از ترجمهٔ فارسی تلگرام در پلتفرم ترجمهٔ خود تلگرام برداشته‌ام، و اگر زبان برنامهٔ شما انگلیسی است، نام انگلیسی را هم داخل پرانتز آورده‌ام. کد برنامه‌ها را هم نگاه کرده‌ام تا ببینم کار چطور انجام می‌شود.
چه تلگرامی روی کامپیوتر شما نصب است
برای پروکسی برنامهٔ جداگانه لازم نیست. در راهنمای تلگرام صریحاً آمده که همهٔ برنامه‌های موبایل و دسکتاپ آن خودشان می‌توانند از طریق پروکسی وصل شوند. اما مسیر در تنظیمات به این بستگی دارد که دقیقاً کدام برنامه را باز کرده‌اید.
Telegram Desktop روی ویندوز، لینوکس و مک یک برنامهٔ واحد است، و برای ویندوز و لینوکس گزینهٔ رسمی دیگری وجود ندارد. در این برنامه پروکسی در بخش «پیشرفته» (Advanced)، در قسمت «داده‌ها و ذخیره‌سازی» (Data and storage) قرار دارد، فقط اسم گزینه «نوع اتصال» (Connection type) است و کلمهٔ «پروکسی» در آن دیده نمی‌شود. روی مک ممکن است تلگرام بومی هم داشته باشید که فقط برای macOS ساخته شده، و در آن پروکسی مستقیم در «داده‌ها و ذخیره‌سازی» (Data and Storage) است و اسم گزینه همان «استفاده از پروکسی» (Use Proxy) است. اگر برنامه را از App Store نصب کرده‌اید، تشخیصشان آسان است: Telegram Desktop آنجا Telegram Lite نام دارد و برنامهٔ بومی فقط Telegram.
با نسخهٔ وب تلگرام در مرورگر این کار نمی‌شود، چون از پروکسی پشتیبانی نمی‌کند.
برنامهٔ دیگری هم لازم نیست نصب کنید، خود تلگرام را از سایت رسمی desktop.telegram.org می‌گیرند. من فایلی را که روی یک سایت اشتراک فایل خودش را پروکسی معرفی می‌کند اجرا نمی‌کردم، چون از بیرون نمی‌شود فهمید داخلش چیست. کد ورود تلگرام هم برای اتصال پروکسی لازم نیست، و اصلاً نباید آن را به هیچ سرویس یا برنامه‌ای بدهید.
ساده‌ترین راه این است که لینک را به تلگرام بدهید
پروکسی را معمولاً به شکل لینکی مثل t.me/proxy?server=…&port=…&secret=… می‌دهند، و گاهی لینک با tg://proxy? شروع می‌شود. Telegram Desktop خودش این لینک‌ها را می‌شناسد، و روی کامپیوتر سه راه برای دادن لینک به آن دارید:
- روی لینک در خود چت تلگرام کلیک کنید، مثلاً در چتی که آن را از گوشی به آنجا فرستاده‌اید.
- لینک را بکشید و در پنجرهٔ Telegram Desktop رها کنید. برنامه راهنمایی نشان می‌دهد: «اتصال به یک پروکسی» و «لینک را اینجا رها کنید».
- لینک را کپی کنید، «تنظیمات» (Settings) ← «پیشرفته» (Advanced) ← «نوع اتصال» (Connection type) را باز کنید، روی نماد منو در بالای همین پنجره کلیک کنید و «افزودن پروکسی از حافظه» (Add proxy from clipboard) را انتخاب کنید. پروکسی بلافاصله به فهرست اضافه و روشن می‌شود و پنجرهٔ پرسش هم باز نمی‌شود.
اگر لینک در مرورگر باز شد، ادامهٔ کار فرق می‌کند. با بعضی لینک‌ها صفحه‌ای از تلگرام با یک دکمه می‌بینید که لینک را به برنامه می‌دهد. با بعضی دیگر مرورگر فقط شما را به صفحهٔ اصلی telegram.org می‌برد و دکمه‌ای در کار نیست. در این حالت لینک را کپی کنید، در یکی از چت‌های خود تلگرام بگذارید و همان‌جا رویش کلیک کنید. بعد Telegram Desktop پنجرهٔ «فعال کردن پروکسی» را با ردیف‌های «سرور»، «درگاه» و «رمز» نشان می‌دهد و فقط کافی است «اتصال پروکسی» (Connect Proxy) را بزنید.
در همین پنجره، در ردیف «وضعیت»، گزینهٔ «بررسی وضعیت» (Check Status) هست، و تلگرام پیش از اولین بررسی صادقانه هشدار می‌دهد: «این کار، آدرس IP شما را برای مدیر سرور پروکسی آشکار خواهد کرد.» صاحب پروکسی MTProto واقعاً می‌بیند که از چه IP و در چه زمانی وصل می‌شوید، هرچند نمی‌تواند پیام‌هایتان را بخواند یا حسابتان را شناسایی کند. به همین دلیل تلگرام توصیه می‌کند پروکسی را فقط از منبعی بگیرید که به آن اعتماد دارید. اینکه چنین لینک‌هایی اصلاً از کجا می‌آیند، در مقالهٔ پروکسی تلگرام توضیح داده‌ایم.
اگر به‌جای لینک، آدرس و پورت و کلید فرستاده‌اند
گاهی پروکسی را نه به شکل لینک، بلکه در سه خط می‌فرستند: سرور، پورت و کلید مخفی (secret). در Telegram Desktop این‌ها را دستی وارد می‌کنید:
- «تنظیمات» (Settings) ← «پیشرفته» (Advanced) ← «نوع اتصال» (Connection type) را باز کنید.
- «استفاده از پروکسی سفارشی» (Use custom proxy) را انتخاب کنید. به‌طور پیش‌فرض «استفاده از تنظیمات پروکسی سیستم» (Use system proxy settings) انتخاب شده است، یعنی تلگرام از پروکسی تنظیم‌شده در سیستم استفاده می‌کند، اگر چنین پروکسی‌ای باشد. اگر فهرست پروکسی‌ها هنوز خالی است، پنجرهٔ افزودن خودش باز می‌شود و لازم نیست در مرحلهٔ ۳ روی «افزودن پروکسی» بزنید.
- «افزودن پروکسی» (Add proxy) را بزنید و نوع MTPROTO را انتخاب کنید.
- آدرس سرور را در «نام میزبان» (Hostname)، عدد پورت را در «درگاه» (Port) و کلید مخفی را در فیلد «رمز» (Secret) بنویسید. در رابط فارسی کلید مخفی همین «رمز» نام دارد.
تا وقتی فهرست خالی است، در پنجره نوشته شده: «لیست پروکسی‌های ذخیره شده شما در اینجا خواهد بود.» و وقتی بیش از یک پروکسی در فهرست باشد، گزینهٔ «تغییر خودکار پروکسی‌ها» (Auto-switch proxies) ظاهر می‌شود، تا اگر پروکسی فعلی از کار افتاد، برنامه به پروکسی دیگری برود.
در فهرست نوع‌ها SOCKS5، HTTP و WEB را هم می‌بینید. نوع WEB در اواخر اوت ۲۰۲۶ به Telegram Desktop اضافه شد، و خود تلگرام هشدار می‌دهد که چنین پروکسی‌ای صفحه‌ای وب از ارائه‌دهنده‌اش را در پس‌زمینه اجرا می‌کند. من هنوز با احتیاط نگاهش می‌کنم، تا ببینیم چه می‌شود.
در تلگرام بومی macOS مسیر فرق می‌کند: «تنظیمات» (Settings) ← «داده‌ها و ذخیره‌سازی» (Data and Storage)، قسمت «نوع اتصال» (CONNECTION TYPE)، گزینهٔ «استفاده از پروکسی» (Use Proxy). داخل آن «افزودن پروکسی» (Add Proxy) و «صدور لینک از حافظه کپی» (Export link from clipboard) هست، فقط دو نوع دارد، SOCKS5 و MTPROTO، و کلید «استفاده برای تماس‌ها» (Use for Calls) با پروکسی MTProto غیرفعال است. وقتی دست‌کم یک پروکسی اضافه شده باشد، در فهرست اصلی تنظیمات گزینهٔ جداگانهٔ «پروکسی» (Proxy) پیدا می‌شود. این برنامه هم با باز کردن لینک می‌پرسد که پروکسی را اضافه کند یا نه، فقط دکمه‌هایش نام‌های دیگری دارند.
از کجا بفهمید پروکسی کار می‌کند و اگر نکرد چه کنید
به وضعیت در فهرست پروکسی‌ها نگاه کنید. کنار پروکسی‌ای که تلگرام همین حالا از طریق آن وصل می‌شود، اگر همه چیز درست باشد «آنلاین» (online) نوشته شده، و تا وقتی اتصال در جریان است «در حال اتصال…» (connecting…). وضعیت بقیهٔ پروکسی‌های فهرست فرق دارد: اگر سرور پاسخ بدهد «در دسترس (پینگ: … میلی‌ثانیه)» و اگر نه «غیر قابل دسترس» (not available). در بخش «پیشرفته» هم کنار «نوع اتصال» در زمان اتصال عبارت «در حال اتصال از طریق پروکسی...» دیده می‌شود.
وقتی پروکسی روشن است، در Telegram Desktop در گوشهٔ پایین سمت چپ فهرست چت‌ها نماد پروکسی ظاهر می‌شود و با کلیک روی آن فهرست پروکسی‌ها باز می‌شود.
اگر «در حال اتصال…» پروکسی شما هیچ‌وقت به «آنلاین» تبدیل نمی‌شود یا کنار پروکسی‌ای در فهرست «غیر قابل دسترس» نوشته شده، معمولاً یعنی سرور آن طرف پاسخ نمی‌دهد و با تنظیمات تلگرام نمی‌شود درستش کرد. در این صورت باید به کسی که لینک را داده پیام بدهید یا پروکسی دیگری اضافه کنید.
پیام طولانی‌تری هم ممکن است ببینید: «نسخه تلگرام دسکتاپ شما از این نوع پروکسی پشتیبانی نمی‌کند یا لینک پروکسی نامعتبر است. لطفاً تلگرام دسکتاپ را به آخرین نسخه به‌روزرسانی کنید.» اینجا خود تلگرام راه‌حل را می‌گوید. برنامه را از سایت رسمی به‌روز کنید و لینک را دوباره باز کنید، و در همین حال مطمئن شوید که لینک کامل کپی شده است.
می‌توانید پروکسی را بدون فرستادن پیام از کامپیوتر به گوشی ببرید، چون Telegram Desktop آن را به شکل کد QR نشان می‌دهد («به اشتراک گذاری پروکسی با کد QR»). روی گوشی تنظیمات پروکسی جای دیگری است، اما با کد QR لازم نیست آدرس، پورت و کلید را دوباره وارد کنید. برای خاموش کردن پروکسی روی کامپیوتر هم به همان «نوع اتصال» بروید و «غیرفعال کردن پروکسی» (Disable proxy) را انتخاب کنید.
و حالا آنچه دربارهٔ خودمان قول داده بودم
FreeGate یک پروکسی شخصی MTProto است و به همین شکل وصل می‌شود، با لینک و بدون برنامهٔ جداگانه. با ایمیل و رمز عبور ثبت‌نام می‌کنید، تعرفه و تعداد دستگاه‌ها را انتخاب می‌کنید، بعد همان‌طور که در سایت ما نوشته شده، «اتصال در تلگرام» را می‌زنید یا کد QR را اسکن می‌کنید، تلگرام دربارهٔ پروکسی می‌پرسد و شما «اتصال پروکسی» را می‌زنید. اتصال طوری پوشانده می‌شود که شبیه یک اتصال معمولی HTTPS باشد. این پروکسی فقط داخل تلگرام کار می‌کند، پس مرورگر و برنامه‌های دیگر مثل همیشه مستقیم به اینترنت وصل می‌شوند، و ما پیام‌های شما را نمی‌بینیم، چون آن‌ها را خود تلگرام رمزگذاری می‌کند.
FreeGate در برنامه‌های رسمی تلگرام برای ویندوز، macOS و لینوکس کار می‌کند. می‌توانید آن را رایگان امتحان کنید: ۱ روز پس از ثبت‌نام با ایمیل و تأیید آن، بدون پرداخت و بدون برداشت خودکار. قیمت برای یک دستگاه است، یعنی گوشی و کامپیوتر ۲ دستگاه حساب می‌شوند، و تعرفه‌ها را روی سایت می‌بینید. هر دستگاه لینک خودش را دارد، و اگر لینک جایی درز کرد، در حساب کاربری با یک لمس عوضش می‌کنید. ثبت‌نام و تعرفه‌ها در freegate.app/ir.