دیروز لینکی را در یک کانال پیدا کردید، روی «اتصال پروکسی» زدید و همه چیز کار کرد. امروز تلگرام را باز می‌کنید و دوباره روی «در حال اتصال…» مانده است، و باز در جست‌وجو می‌نویسید «پروکسی سالم تلگرام برای امروز». احتمالاً هم بار اول نیست.
همین اول بگویم چه کسی این را برایتان می‌نویسد. من صاحب FreeGate هستم و ما پروکسی شخصی می‌فروشیم، پس نمی‌توانم کاملاً از بیرون به فهرست‌های رایگان نگاه کنم. دربارهٔ چیزی که ما می‌فروشیم فقط در آخر و جداگانه حرف می‌زنم، و تا آن موقع به راهنمای خود تلگرام و به بررسی‌ای که خودمان انجام دادیم تکیه می‌کنم.
نتایج جست‌وجو برای چنین عبارتی خودشان خوب نشان می‌دهند مشکل کجاست. وقتی ۱۸ اکتبر نگاه کردیم، نتیجهٔ اول تصویری بود که ۸ ژوئیه از یک کانال ساخته شده بود و برچسب‌های «۲۰ دقیقه پیش» روی آن از تابستان همان‌طور مانده بودند. کمی پایین‌تر مجموعه‌ای بود که در عنوانش تاریخ ۱۶ اکتبر داشت و در متنش نوشته بود «به‌روز تا ۱۸ اکتبر»، یعنی درست همان روزی که ما بازش کردیم. همان نزدیکی هم پستی بود که ناظر سایت آن را به‌عنوان هرزنامه پنهان کرده بود. برای جست‌وجوی «برای امروز»، تصویری از ژوئیه در صدر نتایج واقعاً سرحال به نظر می‌رسد.
در لینکی که از فهرست برمی‌دارید واقعاً چه چیزی هست
لینک پروکسی شبیه یک رشتهٔ طولانی است، اما فقط سه بخش دارد: آدرس سرور، پورت و کلید مخفی (secret). بدون هر کدام از این‌ها تلگرام وصل نمی‌شود. جالب‌ترین بخش همان کلید مخفی است. نویسندهٔ mtg، برنامه‌ای برای راه‌اندازی چنین سرورهایی، آن را رمز عبور کاربر می‌نامد که باید محرمانه بماند.
حالا ببینید این رمز به دست چه کسانی می‌رسد. ما کانال بزرگی را باز کردیم که صفحهٔ اول نتایج از آن نقل می‌کند. این کانال هر نیم ساعت یک پست تازه با یک تا سه لینک می‌گذارد، و پست‌هایی که در ۱۸ اکتبر بیش از یک روز از عمرشان گذشته بود، بین ۴۶۲ تا ۶۹۶ هزار بازدید داشتند. یعنی رمز عبور آن سرور به دست صدها هزار نفر رسیده است. اینکه چه کسی خود سرور را نگه می‌دارد، من نمی‌دانم و شما هم احتمالاً نمی‌دانید.
صاحب چنین سروری به کسی قولی نداده است، اما نفع خودش را دارد. تلگرام اجازه می‌دهد پروکسی را نزد ربات خودش ثبت کنند، و آن وقت صاحب پروکسی آمار استفاده را می‌گیرد و می‌تواند به همهٔ کسانی که وصل می‌شوند یک کانال تبلیغی نشان دهد تا هزینهٔ سرور را دربیاورد. در راهنمای تلگرام صادقانه آمده است که بسیاری از صاحبان پروکسی اطلاعات اتصال را به‌صورت عمومی منتشر می‌کنند، و همان‌جا توصیه شده است فقط به پروکسی‌هایی از منبع مورد اعتماد وصل شوید.
یک نکتهٔ دیگر را هم در خود لینک می‌شود دید. اگر کلید مخفی با ee شروع شود، در انتهای آن نام سایت دیگری نوشته شده که اتصال خودش را شبیه آن نشان می‌دهد. در لینک‌های این فهرست‌ها آنجا نام سایت‌های شناخته‌شده‌ای را پیدا کردیم، از فروشگاه‌های اینترنتی بزرگ تا سرویس‌های Google. این نام را خود صاحب پروکسی هنگام ساختن کلید انتخاب می‌کند.
اگر می‌خواهید اول بدانید پروکسی‌های تلگرام اصلاً چطور کار می‌کنند و چه فرقی با هم دارند، این موضوع در یک راهنمای جداگانه آمده است.
چرا لینک دیروز امروز وصل نمی‌شود
از بیرون همهٔ دلیل‌ها یک‌جور به نظر می‌رسند: در فهرست پروکسی‌ها تلگرام می‌نویسد پروکسی در دسترس نیست، یا بی‌پایان تلاش می‌کند وصل شود. اما پشت آن‌ها چیزهای متفاوتی هست.
ساده‌ترین حالت این است که صاحب سرور آن را خاموش کرده یا کلید مخفی را عوض کرده است. او لینک را خودش از آدرس، پورت و کلید مخفی می‌سازد و هر وقت بخواهد می‌تواند کلید تازه‌ای تعریف کند، و بعد از آن لینک قبلی دیگر به کار نمی‌آید. سرور رایگان است، پس او موظف هم نیست به کسی خبر بدهد.
گاهی سرور همراه با نامش ناپدید می‌شود. آدرس در لینک گاهی به‌جای عدد با یک نام نوشته شده است، و اگر آن نام دیگر وجود نداشته باشد، تلگرام جایی برای در زدن ندارد.
این را در پستی از ۱۶ مارس ۲۰۲۶ به‌خوبی می‌شود دید. نویسنده‌اش صادقانه آن را دو بخش کرده بود: شش آدرس به‌عنوان آدرس‌های سالم، و نه آدرس زیر عنوان «متأسفانه دیگر کار نمی‌کنند». ما ۱۸ اکتبر آن‌ها را بررسی کردیم. هر شش آدرس «سالم» جواب دادند، هیچ‌کدام از نه آدرس «خراب» جواب ندادند، و نام دو تا از آن‌ها دیگر وجود ندارد. اما نکتهٔ جالب‌تر چیز دیگری است. شش آدرس سالم یک کلید یکسان در کلید مخفی دارند و هر شش نام به یک سرور واحد می‌رسند. در فهرست این‌ها شبیه شش گزینهٔ پشتیبان‌اند، اما در واقع پشتشان یک سرور با شش نام است، و اگر آن سرور از کار بیفتد، هر شش با هم از کار می‌افتند.
یک دلیل دیگر هم هست که اصلاً به صاحب سرور بستگی ندارد. در شبکهٔ بعضی از ارائه‌دهندگان اینترنت، آدرس پروکسی دیگر باز نمی‌شود. بر اساس گزارش رسانه‌ها، در بهار ۲۰۲۶ پروکسی‌ها در روسیه چند بار به‌طور گسترده از کار افتادند و تلگرام به‌روزرسانی‌هایی منتشر کرد.
بررسی ما در ۱۸ اکتبر چه نشان داد
ما در ۱۸ اکتبر سه مجموعه لینک را بررسی کردیم: پست‌های تازهٔ همان کانال بزرگ در چهار روز گذشته، تصویر ژوئیه از صدر نتایج جست‌وجو، و پست ماه مارس. روش ساده بود: به هر سرور وصل شدیم و از طریق آن از تلگرام پاسخ خواستیم. اگر تلگرام پاسخ داد، یعنی سرور زنده است. ما از شبکه‌ای بررسی کردیم که تلگرام در آن مستقیم باز می‌شود، پس این بررسی فقط نشان می‌دهد خود سرور زنده است یا نه، نه اینکه در شبکهٔ ارائه‌دهندهٔ اینترنت شما باز می‌شود یا نه.
از ۱۳۵ لینک متفاوت کانال در چهار روز، ۱۲۹ لینک جواب دادند. عمر لینک تقریباً هیچ تأثیری نداشت: از لینک‌هایی که آخرین بار کمتر از سه ساعت پیش در کانال آمده بودند ۱۰ از ۱۰ زنده بودند، و از آن‌هایی که آخرین بار دو تا چهار روز پیش دیده شده بودند ۴۵ از ۴۵. ده تا بیست دقیقه بعد بررسی را تکرار کردیم و همان عددها را گرفتیم، به‌جز یک لینک که خطای DNS آن از دستگاه خود ما بود.
تصویر ژوئیه وضع کاملاً متفاوتی داشت. از ۴۷ لینک آن، ۲ لینک جواب دادند. ۲۸ سرور حتی اتصال هم نداشتند، نام ۹ تا دیگر وجود ندارد، و ۸ تای دیگر اتصال را می‌پذیرند اما تلگرام از طریق آن‌ها پاسخ نمی‌دهد. و فقط یکی از این ۴۷ لینک هنوز در پست‌های تازهٔ کانال دیده می‌شود.
نتیجه اینکه از شبکهٔ ما، سرورهای پست‌های تازه چند روز زنده می‌مانند، اما بعد از سه ماه تقریباً چیزی از فهرست ژوئیه باقی نمانده است. با این عددها نمی‌توانم بگویم لینک‌ها «در عرض چند ساعت می‌میرند»، چون نتیجهٔ ما این نبود. اگر لینک شما بعد از یک ساعت از کار افتاد، حدس من این است که دلیلش فشار روی یک سرور عمومی یا شبکهٔ ارائه‌دهندهٔ اینترنت شماست، اما این را از اینجا اندازه نگرفتیم، همان‌طور که تغییر زنده‌بودن لینک‌ها ساعت به ساعت را هم اندازه نگرفتیم. در عوض یک چیز بی‌هیچ قید و شرطی معلوم است: تاریخ «برای امروز» در عنوان یک صفحه هیچ چیزی را تضمین نمی‌کند.
چطور لازم نباشد هر روز دنبال لینک تازه بگردید
بیشتر این دوندگی را امکانات خود تلگرام حل می‌کنند و برای این کار لازم نیست چیزی نصب کنید.
- دو یا سه پروکسی از منبع‌های مختلف ذخیره کنید و جابه‌جایی خودکار پروکسی‌ها را روشن کنید. آن وقت اگر پروکسی فعلی از کار بیفتد، برنامه خودش به پروکسی بعدی فهرست وصل می‌شود. در Telegram Desktop و اندروید می‌شود زمان انتظار را هم تعیین کرد، یعنی اینکه بعد از چند ثانیه سراغ پروکسی دیگری برود.
- تلگرام را به‌روز کنید. در بهار ۲۰۲۶ به‌روزرسانی‌ها نحوهٔ کار برنامه با پروکسی را تغییر دادند.
- هر چند وقت یک بار فهرست پروکسی‌ها را باز کنید، وضعیت آن‌ها را ببینید و آن‌هایی را که در دسترس نیستند حذف کنید. تلگرام پیش از بررسی هشدار می‌دهد که این کار IP شما را برای مدیر سرور پروکسی آشکار می‌کند. همین‌طور هم هست: صاحب پروکسی دیگران می‌تواند IP و زمان اتصال شما را ثبت کند، هرچند پیام‌هایتان را نمی‌خواند و حسابتان را شناسایی نمی‌کند.
- اگر تلگرام روی کامپیوتر نوشت که لینک کلید مخفی نامعتبری دارد و باید لینک تازه را از صاحبش بخواهید، یا روی اندروید نوشت که پروکسی درست تنظیم نشده و غیرفعال می‌شود، همان موقع آن را حذف کنید. این لینک دیگر زنده نمی‌شود.
- هیچ «برنامهٔ پروکسی» نصب نکنید و کد ورود را به هیچ‌کس ندهید. پروکسی با یک لینک مستقیم داخل تلگرام وصل می‌شود، و در لینک فقط سرور، پورت و کلید مخفی هست، پس به کد شما نیازی ندارد. تلگرام کد را در گفت‌وگوی رسمی «Telegram» می‌فرستد و نباید آن را با هیچ‌کس در میان بگذارید، از جمله با سرویس‌ها و برنامه‌های دیگر.
در کانال‌ها حالا نوع تازه‌ای از لینک هم پیدا شده است، یعنی WEB-پروکسی. خود تلگرام در اندروید آن را «اثبات مفهوم» (proof of concept)، یعنی یک نمونهٔ آزمایشی، توصیف می‌کند، پس من فعلاً عجله‌ای برای استفاده از آن نمی‌کردم.
اگر هر روز به تلگرام نیاز دارید
در این صورت منطقی‌تر است که لینک خودتان را داشته باشید، نه اینکه دنبال لینک عمومی بگردید. و حالا، همان‌طور که قول داده بودم، دربارهٔ FreeGate. ما پروکسی شخصی MTProto ارائه می‌کنیم. لینک فقط مال شماست، هر دستگاه لینک خودش را دارد، و کسی آن را در کانال منتشر نمی‌کند. اگر با این حال لینک درز کرد، آن را در حساب کاربری با یک لمس عوض می‌کنید و لینک قبلی فوراً از کار می‌افتد. شبکه یا گوشی را عوض کردید، لینک بلافاصله کار می‌کند، بدون انتظار. این پروکسی فقط داخل تلگرام کار می‌کند، پس برنامه‌های بانکی و بقیهٔ برنامه‌ها مثل همیشه مستقیم باز می‌شوند.
قول نمی‌دهم که برای لینک شخصی هیچ‌وقت هیچ اتفاقی نیفتد. این لینک هم در برابر شبکهٔ ارائه‌دهندهٔ اینترنت بیمه نیست. فرقش این است که صدها هزار نفر آن را نمی‌بینند و خودتان می‌توانید عوضش کنید، بی‌آنکه منتظر پست تازه‌ای در کانال بمانید.
می‌توانید رایگان امتحان کنید: ۱ روز پس از ثبت‌نام با ایمیل و تأیید آن، بدون پرداخت و بدون برداشت خودکار. قیمت برای یک دستگاه است، یعنی گوشی و کامپیوتر جداگانه حساب می‌شوند، و تعرفه‌ها و شرایط را روی سایت می‌بینید. ثبت‌نام و اتصال از freegate.app/ir.