کسی در چت یک رشتهٔ طولانی برایتان می‌فرستد که با t.me/proxy? یا tg://proxy? شروع می‌شود و می‌نویسد «رویش بزنید، همه چیز درست می‌شود». روی آن می‌زنید و از اینجا به بعد بستگی به شانس دارد. گاهی تلگرام فوراً باز می‌شود و گاهی به‌جای آن، بی‌دلیل مرورگر باز می‌شود. گاهی هم تلگرام با پیام «لینک پروکسی نامعتبر است.» جواب می‌دهد و دیگر نمی‌دانید لینک خراب است یا مشکل از گوشی‌تان.
همین اول صادقانه بگویم چه کسی این را می‌نویسد. من صاحب FreeGate هستم و ما پروکسی شخصی می‌فروشیم، پس موقع خواندن این نفع مرا در نظر داشته باشید. با این حال بیشتر صفحه‌هایی که دربارهٔ لینک پروکسی دیده‌ام فهرست آدرس‌ها، رتبه‌بندی برنامه‌های VPN و واژه‌نامه‌های کلی‌اند و تقریباً هیچ‌کدام خود لینک را باز نمی‌کنند. ما همین کار را می‌کنیم و دربارهٔ خودمان در آخر حرف می‌زنم.
در این رشتهٔ طولانی چه نوشته شده است
لینک پروکسی را لازم نیست دانلود یا نصب کنید، چون نه فایل است و نه برنامه. این لینک یک تنظیم آماده را به تلگرام می‌دهد و دقیقاً سه پارامتر دارد:
t.me/proxy?server=…&port=…&secret=…
این قالب در مستندات تلگرام توضیح داده شده و هر سه پارامتر آنجا اجباری علامت خورده‌اند. دو تای اول ساده‌اند: در server نشانی IP یا نام سرور می‌آید و در port شمارهٔ پورت.
بخش جالب در secret است. جالب اینکه در نسخهٔ فارسی تلگرام نام این مقدار «رمز» است، در حالی که هیچ چیز پنهانی در آن نیست: جلوی چشم همه داخل لینک نوشته شده است. یک secret معمولی ۱۶ بایت است و به شکل هگزادسیمال نوشته می‌شود، یعنی ۳۲ نویسه از رقم‌ها و حروف a تا f. اغلب دو حرف دیگر هم جلوی آن‌ها می‌آید. اگر این دو حرف dd باشند، سرور به بسته‌ها یک افزودهٔ تصادفی اضافه می‌کند. اگر ee باشند، اتصال طوری ساخته می‌شود که شبیه یک اتصال معمولی HTTPS باشد و چنین secretی یک دنباله با نام یک سایت پیدا می‌کند. خود تلگرام به صاحبان سرور توصیه می‌کند هم آن افزوده و هم این حالت را روشن کنند.
دنبالهٔ ee را راحت‌تر می‌شود با یک مثال فرضی نشان داد تا با یک لینک واقعی. ee را بگیرید، ۳۲ نویسهٔ کلید و سایت www.example.com را کنارش بگذارید، و ۶۴ نویسه به دست می‌آید. هر چه بعد از نویسهٔ سی‌وچهارم است، یعنی 7777772e6578616d706c652e636f6d، دقیقاً به www.example.com برمی‌گردد. همین secret ممکن است به شکل base64 هم نوشته شود و آن وقت این‌طور دیده می‌شود: 7gARIjNEVWZ3iJmqu8zd7v93d3cuZXhhbXBsZS5jb20، و دیگر نام سایت را با چشم نمی‌شود خواند. Telegram Desktop هر دو شکل را می‌پذیرد.
در لینک نه نام کاربری هست، نه شماره تلفن و نه دسترسی به حساب شما. کانال اسپانسری هم که گاهی بعد از اتصال در فهرست چت‌ها پیدا می‌شود از لینک نمی‌آید: آن را صاحب سرور روشن می‌کند، وقتی پروکسی خودش را نزد ربات تلگرام ثبت می‌کند. لینک‌های t.me/socks?… هم هست که برای پروکسی SOCKS5 است و در آن‌ها به‌جای secret نام کاربری و رمز عبور خود پروکسی می‌آید، که هر دو اختیاری‌اند.
چرا یک لینک تلگرام را باز می‌کند و دیگری مرورگر را
لینکی که با tg://proxy?… شروع می‌شود مستقیم خطاب به برنامه است. محتوای آن همان محتوای t.me/proxy?… است و اگر تلگرام روی آن دستگاه نصب باشد، سیستم آن را به تلگرام می‌دهد. در کد منبع Telegram Desktop پیداست که خودش t.me/proxy را به tg://proxy تبدیل می‌کند و لینک‌هایی که از نسخهٔ ۶.۷.۴ به بعد به اشتراک می‌گذارد با tg:// شروع می‌شوند. در یک لینک واقعی ممکن است به‌جای t.me نشانی telegram.me یا telegram.dog هم باشد.
با t.me اوضاع فرق می‌کند، چون یک نشانی معمولی اینترنتی است و مرورگر هم می‌تواند بازش کند. اینکه با باز کردن چنین لینکی در مرورگر چه می‌بینید به secret بستگی دارد. با secret کوتاه صفحه‌ای از تلگرام دربارهٔ تنظیمات MTProxy می‌آید با دکمه‌ای که همان سه پارامتر را به برنامه می‌دهد. اما با secret کامل ee که نام سایت دارد، معمولاً صفحهٔ دکمه‌دار در کار نیست و t.me شما را به صفحهٔ اصلی telegram.org می‌فرستد. صفحه برای کامپیوتر و گوشی و از طریق telegram.me هم همین‌طور جواب می‌دهد. برای همین قول نمی‌دهم که در مرورگر دکمه‌ای ببینید.
وقتی لینک بالاخره به برنامه رسید، خود تلگرام پنجرهٔ پروکسی را نشان می‌دهد. در اندروید فقط باید «اتصال پروکسی» را بزنید. در Telegram Desktop هم همین دکمه هست و نام خود پنجره «فعال کردن پروکسی» است.
اگر لینک باز نشد چه کنیم؟
من از ساده‌ترین چیزها شروع می‌کردم:
- آیا لینک کامل کپی شده است؟ لینک باید یک خط باشد، از
t.meیاtg://تا آخرین نویسهٔ secret. اگر لینک موقع فرستادن بریده یا تکه‌تکه شده باشد، ممکن است Telegram Desktop آن را نپذیرد و بسته به اینکه کجایش بریده شده، بنویسد «لینک پروکسی نامعتبر است.» یا یکی از پیام‌های بندهای ۳ و ۴ را نشان دهد. بخواهید لینک را دوباره بفرستند، ترجیحاً مستقیم در تلگرام. - آیا تلگرام روی این دستگاه نصب است؟ لینک
tg://بدون برنامه چیزی ندارد که با آن باز شود. اگر لینک شما را به مرورگر برد و آنجا دکمه‌ای نبود، آن را کپی کنید، در یکی از چت‌های تلگرام بگذارید و همان‌جا رویش بزنید. - آیا نسخهٔ برنامه تازه است؟ Telegram Desktop در چنین مواردی می‌نویسد: «نسخه تلگرام دسکتاپ شما از این نوع پروکسی پشتیبانی نمی‌کند یا لینک پروکسی نامعتبر است. لطفاً تلگرام دسکتاپ را به آخرین نسخه به‌روزرسانی کنید.» برنامه را به‌روز کنید و دوباره روی لینک بزنید، و اگر فایده نداشت، به بند اول برگردید.
- آیا secret درست است؟ اینجا Telegram Desktop جواب مفصلی می‌دهد: «این لینک پروکسی از پارامتر رمز نامعتبر استفاده می‌کند. لطفاً با ارائه دهنده پروکسی تماس بگیرید و از او بخواهید کد منبع MTProxy را به‌روزرسانی کرده و آن را با مقدار صحیح رمز تنظیم کند. سپس از او بخواهید یک لینک جدید در اختیار شما قرار دهد.» در اندروید وضعیت مشابه این‌طور دیده می‌شود: «پروکسی که در حال حاضر از آن استفاده می‌کنید به درستی پیکربندی نشده است و غیرفعال خواهد شد. لطفأ پروکسی دیگری پیدا کنید.»
اگر مطمئنید لینک کامل است، بند چهارم از طرف شما درست‌شدنی نیست، چون secret را کسی تعیین می‌کند که سرور را نگه می‌دارد. به لینک تازه‌ای از همان کسی نیاز دارید که این لینک را داده است. و اگر پروکسی وصل شد ولی پیام‌ها باز هم نمی‌روند، این دیگر ماجرای دیگری است و معمولاً به لینک ربطی ندارد.
چرا بهتر است لینک خودتان را برای کسی نفرستید
چون در لینک نه رمز عبوری هست و نه دسترسی به حساب، به نظر می‌رسد می‌شود راحت آن را به دیگران داد. برای حساب شما واقعاً اتفاقی نمی‌افتد. صاحب پروکسی پیام‌هایتان را نمی‌خواند و نام کاربری‌تان را نمی‌بیند، اما نشانی IP و زمان اتصالتان را می‌تواند ببیند. در راهنمای تلگرام صریحاً آمده که پروکسی را فقط از منبعی بگیرید که به آن اعتماد دارید، و اینکه چنین منبعی را چطور انتخاب کنید را جداگانه توضیح داده‌ام.
برای سرور، لینک مثل یک کلید عمل می‌کند: هر کس آن را داشته باشد، وصل می‌شود. برای همین من لینک شخصی‌ای را که برایش پول می‌دهید حتی برای نزدیکانم هم نمی‌فرستادم. بگذارید هر کس لینک خودش را داشته باشد.
حالا همان‌طور که قول داده بودم، دربارهٔ FreeGate. ما برای هر دستگاه یک لینک جداگانه داریم که فقط مال شماست. «اتصال در تلگرام» را می‌زنید یا کد QR را اسکن می‌کنید، تلگرام دربارهٔ پروکسی می‌پرسد و شما «اتصال پروکسی» را می‌زنید. و اگر لینک جایی درز کرد، می‌توانید با یک لمس در حساب کاربری عوضش کنید و لینک قبلی فوراً از کار می‌افتد.
این پروکسی فقط داخل تلگرام کار می‌کند، پس برنامه‌های بانکی و بقیهٔ برنامه‌ها مثل همیشه باز می‌شوند. اول می‌توانید ۱ روز رایگان امتحانش کنید: با ایمیل ثبت‌نام کنید، آن را تأیید کنید و تلگرام را وصل کنید، بدون پرداخت و بدون برداشت خودکار. قیمت برای یک دستگاه است و تعرفه‌ها و شرایط را روی سایت می‌بینید. همهٔ این‌ها در freegate.app/ir است، و اگر باز هم لینکی برایتان باز نشد، حالا می‌دانید از کدام بند شروع کنید.