VPN را روشن می‌کنید، نماد آن بالای صفحهٔ گوشی روشن است، اما تلگرام همچنان روی «در حال اتصال...» می‌چرخد. VPN را خاموش و دوباره روشن می‌کنید، گوشی را ری‌استارت می‌کنید، و هیچ چیز تغییر نمی‌کند. وقتی تلگرام با VPN کار نمی‌کند، از بیرون معلوم نیست مشکل از کدام‌یک از این دو است.
از همین اول بگویم که من پروکسی برای تلگرام می‌فروشم، پس موقع خواندن این را در نظر داشته باشید. دربارهٔ VPN فقط چیزهایی را می‌گویم که از سمت تلگرام و خود گوشی دیده می‌شود، و دربارهٔ تنظیم VPN راهنمایی نمی‌کنم. دربارهٔ خودمان هم در آخر، کوتاه، توضیح می‌دهم.
اول اینکه خود تلگرام VPN را ممنوع نمی‌کند. در راهنمای پروکسی تلگرام صریحاً نوشته شده که اگر از VPN مورد اعتمادتان استفاده می‌کنید، می‌توانید به استفاده از آن ادامه دهید. من کد متن‌باز تلگرام برای اندروید را هم نگاه کردم و جایی پیدا نکردم که برنامه بررسی کند VPN روشن است یا نه، و خود این کلمه فقط در بخشی دیده می‌شود که به تماس‌ها مربوط است.
اول ببینید تلگرام در بالای صفحه چه می‌نویسد
وقتی تلگرام روی گوشی نمی‌تواند وصل شود، این را در بالای صفحه می‌نویسد، همان جایی که معمولاً نام برنامه است. در اندروید این پیام «در حال اتصال...» یا «در حال اتصال به پروکسی» است، و در آیفون فقط «در حال اتصال...»، حتی وقتی تلگرام از طریق پروکسی وصل می‌شود. در تلگرام کامپیوتر بالای صفحه چیزی نوشته نمی‌شود: پایین سمت چپ، در گوشهٔ فهرست چت‌ها، یک نماد کوچک می‌چرخد و اگر نشانگر ماوس را روی آن ببرید، «در حال اتصال...» را می‌بینید.
به نظر من پیام دوم از همه مفیدتر است. معنایش این است که تلگرام فقط به اینترنت وصل نمی‌شود، بلکه به یک پروکسی مشخص می‌رود که در تنظیماتش ذخیره شده است. اگر «در حال اتصال به پروکسی» را می‌بینید، یعنی در تلگرام پروکسی روشن است و دیگر VPN مظنون اصلی نیست. در آیفون چنین پیامی وجود ندارد، پس آنجا ساده‌تر است که مستقیم سراغ تنظیمات پروکسی بروید که پایین‌تر توضیح داده‌ام.
اگر در اندروید «در انتظار شبکه...» نوشته شده، احتمالاً گوشی فکر می‌کند اصلاً شبکه‌ای وجود ندارد. و اگر تلگرام بدون VPN هم کار نمی‌کند، این موضوع دیگری است و باید جداگانه بررسی شود.
پروکسی‌ای که مدت‌ها پیش فراموشش کرده‌اید
تلگرام از تنظیمات اتصال خودش پیروی می‌کند، نه از نماد VPN. این را در کد اندروید به‌وضوح می‌شود دید. اگر در تنظیمات پروکسی روشن باشد، تلگرام هنگام اجرا آدرس، پورت و کلید مخفی آن را به ماژول شبکهٔ خودش می‌دهد، و آنجا هیچ شرطی مثل «فقط اگر VPN خاموش است» وجود ندارد. این تنظیم هم یک‌جا روی همهٔ حساب‌های داخل برنامه اعمال می‌شود.
فرض کنید زمانی کسی برایتان لینک پروکسی فرستاده، شما «اتصال پروکسی» را زده‌اید و بعد فراموشش کرده‌اید. حالا VPN روشن است، اما تلگرام هنوز به همان پروکسی قدیمی می‌رود و VPN فقط این اتصال را تا آن پروکسی می‌رساند. اگر آن پروکسی مدت‌هاست از کار افتاده (لینک منقضی شده، یا صاحبش آن را خاموش یا حذف کرده)، تلگرام وصل نمی‌شود، هر چقدر هم VPN را خاموش و روشن کنید.
بررسی این موضوع ساده است، کافی است پروکسی را در خود تلگرام خاموش کنید:
- اندروید: «تنظیمات» ← «داده‌ها و ذخیره‌سازی» ← «تنظیمات پروکسی»، کلید «استفاده از پروکسی».
- آیفون: در تنظیمات، در بخش مربوط به داده‌ها و ذخیره‌سازی، پایین صفحه بخش «پروکسی» هست که همان کلید «استفاده از پروکسی» را دارد.
- کامپیوتر (Telegram Desktop): «تنظیمات» ← «پیشرفته» ← «نوع اتصال» ← «غیرفعال کردن پروکسی».
بعد دوباره به تلگرام نگاه کنید، با همان VPN قبلی. اگر پیام عوض شد و چت‌ها بارگذاری شدند، مشکل از همان پروکسی قدیمی بود.
و اگر دیگر یادتان نیست این پروکسی از کجا آمده، دلیلی ندارد آن را در تنظیمات نگه دارید. صاحب پروکسی نمی‌تواند پیام‌های شما را بخواند، اما می‌تواند ببیند از چه IP و در چه زمانی به آن وصل می‌شوند. به همین دلیل تلگرام توصیه می‌کند پروکسی را فقط از کسانی بگیرید که به آن‌ها اعتماد دارید. اینکه پروکسی در تلگرام اصلاً چه کاری انجام می‌دهد، در یک مقالهٔ جداگانه آمده است.
اگر تلگرام روی کامپیوتر وصل نمی‌شود
تلگرام کامپیوتر سه حالت اتصال دارد: «غیرفعال کردن پروکسی»، «استفاده از تنظیمات پروکسی سیستم» و «استفاده از پروکسی سفارشی». حالت پیش‌فرض همان تنظیمات سیستم است.
یعنی تلگرام بررسی می‌کند که آیا در خود سیستم پروکسی تعریف شده است یا نه. ممکن است برنامهٔ دیگری زمانی یک پروکسی آنجا گذاشته باشد، و اگر آن پروکسی کار نکند، تلگرام با هر VPNای روی اتصال گیر می‌کند. اگر تلگرام روی کامپیوتر مدام وصل نمی‌شود، «نوع اتصال» را باز کنید و ببینید چه گزینه‌ای انتخاب شده است. در این حالت تلگرام هیچ نشانه‌ای نمی‌دهد که از طریق پروکسی وصل می‌شود، پس از بیرون همه چیز مثل همان «در حال اتصال...» همیشگی به نظر می‌رسد. برای بررسی می‌توانید «غیرفعال کردن پروکسی» را انتخاب کنید. ضمناً این بخش هنوز در حال تغییر است: توسعه‌دهندگان در نسخهٔ ۶.۹.۲ در ژوئن ۲۰۲۶ کار با پروکسی سیستم را در ویندوز اصلاح کردند.
نماد VPN روشن است، اما آیا تلگرام از آن عبور می‌کند
نماد و اعلان سیستمی در اندروید فقط به شما می‌گویند که یک اتصال VPN وجود دارد. نمی‌گویند کدام برنامه‌ها از آن عبور می‌کنند.
موضوع این است که VPN در اندروید به‌طور پیش‌فرض روی همهٔ برنامه‌ها اعمال می‌شود، اما خود برنامهٔ VPN می‌تواند یک فهرست تعیین کند: فقط این برنامه‌ها، یا همه به جز این‌ها. بقیه در این صورت طوری به اینترنت وصل می‌شوند که انگار VPN اجرا نشده است. من نمی‌دانم VPN شما دقیقاً چطور تنظیم شده، و اینکه چه چیزی در آن باید تغییر کند، به ارائه‌دهندهٔ همان VPN مربوط است.
در همان کد اندروید یک نکتهٔ کوچک دیگر هم هست. در آنجا در هر لحظه فقط یک اتصال VPN می‌تواند فعال باشد، و وقتی اتصال تازه‌ای شروع می‌شود، اتصال قبلی قطع می‌شود. پس دو برنامهٔ VPN روی یک گوشی همدیگر را از کار می‌اندازند، و ممکن است نماد روشن مربوط به برنامه‌ای باشد که شما رویش حساب نمی‌کنید.
گاهی هم خود VPN است که عبور نمی‌کند، و در آن صورت سؤال را باید از خود VPN پرسید، نه از تلگرام و نه از گوشی.
و حالا، همان‌طور که قول داده بودم، دربارهٔ خودمان
FreeGate فقط داخل تلگرام کار می‌کند. مرورگر و بقیهٔ برنامه‌ها مثل همیشه مستقیم به اینترنت وصل می‌شوند، پس برنامه‌های بانکی هم مثل همیشه باز می‌شوند. پروکسی داخل خود تلگرام است، لازم نیست چیزی را روشن و خاموش کنید و برنامهٔ جداگانه‌ای هم در کار نیست: فقط «اتصال در تلگرام» را می‌زنید یا کد QR را اسکن می‌کنید، بعد تلگرام دربارهٔ پروکسی می‌پرسد و شما «اتصال پروکسی» را می‌زنید.
هر دستگاه لینک خودش را دارد، و اگر لینک درز کرد، می‌توانید آن را در حساب کاربری با یک لمس عوض کنید و لینک قبلی فوراً از کار می‌افتد. ما پیام‌های شما را نمی‌بینیم، چون آن‌ها را خود تلگرام رمزگذاری می‌کند و پروکسی فقط داده‌هایی را منتقل می‌کند که از قبل رمزگذاری شده‌اند. و صادقانه دربارهٔ همان چیزی که بالاتر گفتیم: اگر اشتراکتان تمام شود، لینک ما دیگر وصل نمی‌شود و تلگرام همچنان تلاش می‌کند از طریق آن وصل شود، تا وقتی که تعرفه را تمدید کنید یا پروکسی را در تنظیمات خاموش کنید. هیچ مبلغی خودبه‌خود کسر نمی‌شود.
اول می‌توانید رایگان امتحان کنید: ۱ روز پس از ثبت‌نام با ایمیل و تأیید آن، بدون پرداخت، بدون شماره تلفن و بدون برداشت خودکار. قیمت برای یک دستگاه است، یعنی برای گوشی و کامپیوتر هنگام خرید ۲ را انتخاب می‌کنید، و تعرفه‌ها و شرایط را روی سایت می‌بینید. FreeGate در برنامه‌های رسمی تلگرام برای iOS، اندروید، ویندوز، macOS و لینوکس کار می‌کند، اما نسخهٔ وب تلگرام از پروکسی پشتیبانی نمی‌کند. جزئیات را در freegate.app/ir ببینید.