بعد از به‌روزرسانی Telegram Desktop، در پنجرهٔ افزودن پروکسی، کنار گزینه‌های آشنای MTPROTO و SOCKS5 و HTTP، کلمهٔ چهارمی پیدا شده است: WEB. اگر آن را انتخاب کنید، تلگرام یک دامنه و چیزی به اسم «رمز» از شما می‌خواهد. اما شما فقط یک لینک t.me/proxy دارید که مدتی پیش برایتان فرستاده‌اند و ظاهراً هم کار می‌کند. جست‌وجوی عبارت web proxy هم چندان کمکی نمی‌کند: خبرهای پرسروصدا، توضیحاتی پر از اصطلاحات فنی، و فروشندگانی که حاضرند «نام میزبان و کلید را در حساب کاربری» به شما بدهند.
همین اول صادقانه بگویم که ما خودمان پروکسی MTProto می‌فروشیم، پس هنگام خواندن این را در نظر داشته باشید. اما دربارهٔ خودمان فقط در آخر حرف می‌زنم، و آنجا هم دربارهٔ WEB قولی نمی‌دهم.
بعد از به‌روزرسانی از کجا پیدا شد
نوع WEB از نسخهٔ ۷.۱ در Telegram Desktop اضافه شد، یعنی اواخر اوت ۲۰۲۶. در فهرست تغییرات برنامه هم همین نوشته شده است: «Add new WEB proxy type to connection settings»، یعنی نوع تازهٔ پروکسی WEB به تنظیمات اتصال اضافه شد. در بعضی خبرها نسخهٔ ۷.۱.۱ آمده است، اما در فهرست تغییرات این قابلیت زیر ۷.۱ ثبت شده. چند روز بعد نسخهٔ ۷.۱.۲ منتشر شد که در آن توسعه‌دهندگان مشکل پروکسی‌های WEB را که روی ویندوز کار نمی‌کردند برطرف کردند و یک هشدار دربارهٔ خطرها اضافه کردند (پایین‌تر به آن می‌رسیم).
در عوض، در راهنمای تلگرام هنوز حرفی از WEB نیست. نه در صفحهٔ مربوط به پروکسی و نه در پرسش‌های متداول کلی، و آنجا همچنان دو نوع اصلی توضیح داده شده است: SOCKS5 و MTProto.
به زبان ساده، داخلش چه خبر است
اگر به کد Telegram Desktop و به آنچه توسعه‌دهندگانش دربارهٔ سرور نوشته‌اند نگاه کنیم، در انتهای مسیر پروکسی WEB هم باز یک پروکسی MTProto قرار دارد. در MTProto معمولی، تلگرام خودش با آدرس، پورت و رمز به سرور وصل می‌شود. در WEB، تلگرام یک پنجرهٔ مرورگر پنهان (WebView) را در دستگاه شما باز می‌کند که روی صفحه دیده نمی‌شود، و از طریق این پنجره با HTTPS به صفحه‌ای روی دامنهٔ پروکسی وصل می‌شود. روی سرور، پشت این صفحه یک برنامهٔ واسطه قرار دارد که همه چیز را به یک MTProxy رسمی و معمولی تحویل می‌دهد.
در این حالت هم پیام‌ها را همچنان خود تلگرام رمزگذاری می‌کند و داده‌ها را با همان قالبی می‌فرستد که برای MTProxy معمولی می‌فرستد. توسعه‌دهندگان می‌نویسند که خود رمز به صفحهٔ پروکسی داده نمی‌شود و برنامهٔ واسطه روی سرور داده‌ها را بدون رمزگشایی جابه‌جا می‌کند. اما کسی که سرور را در اختیار دارد، IP و زمان اتصال شما را می‌بیند، درست مثل MTProto، هرچند پیام‌هایتان را نمی‌تواند بخواند.
گاهی پیش می‌آید که پنجرهٔ پنهان نمی‌تواند وصل شود. در این صورت تلگرام در پس‌زمینه به تلاش ادامه می‌دهد و پیشنهاد می‌کند صفحهٔ پروکسی را در مرورگر معمولی باز کنید، و برای این کار در منوی پروکسی گزینهٔ «باز کردن مرورگر» وجود دارد. این زبانه از یک آدرس روی خود کامپیوتر باز می‌شود، به زبان انگلیسی است و از شما می‌خواهد تا وقتی از تلگرام استفاده می‌کنید آن را نبندید («Keep this tab open while using Telegram.»). پس اگر چنین زبانه‌ای دیدید نگران نشوید، همان است.
و برای اینکه اشتباه نشود: پروکسی WEB هیچ ربطی به نسخهٔ وب تلگرام که در مرورگر باز می‌شود ندارد. نسخهٔ وب اصلاً از پروکسی پشتیبانی نمی‌کند، اما نوع WEB در خود برنامه است. این نوع هم مثل هر پروکسی دیگری فقط برای تلگرام کار می‌کند و بقیهٔ برنامه‌های کامپیوتر مثل همیشه به اینترنت وصل می‌شوند.
چرا لینک شما در این فیلد جا نمی‌افتد
فیلدهای WEB فرق دارند. تلگرام به‌جای آدرس، پورت و رمز فقط دامنهٔ سرور (فیلد «سرور پروکسی وب») و «رمز» را می‌خواهد و اصلاً پورت نمی‌پرسد، چون پورت WEB همیشه 443 است. دامنه را همان‌طور که هست بنویسید، مثلاً proxy.example.com. پورت لازم نیست، و برنامه IP و http:// را هم قبول نمی‌کند، اما https:// را اگر در ابتدا باشد خودش حذف می‌کند. در فیلد «رمز» همان رمز معمولی ۱۶ بایتی MTProxy قرار می‌گیرد، یعنی ۳۲ نویسه از ارقام و حروف لاتین a تا f.
اینجاست که لینک معمولی کمکی نمی‌کند. اگر رمز داخل آن با ee شروع شود، تلگرام آن را در فیلد WEB پشتیبانی‌نشده می‌داند. و حتی رمزی با شکل درست از یک سرور معمولی MTProto هم کار نمی‌کند، چون WEB سرور ویژه‌ای لازم دارد: دامنهٔ خودش، یک سایت، برنامهٔ واسطه و یک MTProxy پشت آن‌ها. خود توسعه‌دهندگان Telegram Desktop بخش سرور را اثبات مفهوم می‌نامند، یعنی نسخه‌ای آزمایشی و نه محصولی آماده.
اگر اطلاعات WEB را دارید، جایش همان جایی است که برای هر پروکسی دیگری: «تنظیمات»، بعد «پیشرفته»، «نوع اتصال» و «افزودن پروکسی»، و آنجا نوع WEB را انتخاب کنید. گاهی پروکسی WEB را به شکل لینک هم می‌فرستند، تقریباً این‌طور: t.me/webproxy?server=proxy.example.com&secret=…. بهتر است آن را در خود Telegram Desktop باز کنید. برنامه این نوع لینک را می‌شناسد و پنجرهٔ اتصال را با یک هشدار و دکمهٔ «اتصال پروکسی» نشان می‌دهد.
در مرورگر این لینک رفتار دیگری دارد. اگر آن را آنجا باز کنید، حتی با یک سرور ساختگی، سایت t.me به‌جای پنجرهٔ پروکسی صفحهٔ یک کانال عمومی دیگر را نشان می‌دهد که طبیعتاً هیچ ربطی به آن سرور ندارد. خود توسعه‌دهندگان هم می‌نویسند که سایت t.me فعلاً این آدرس را پردازش نمی‌کند.
تلگرام دربارهٔ چه چیزی هشدار می‌دهد، و آیا روی گوشی هم هست
وقتی در Telegram Desktop یک پروکسی WEB اضافه می‌کنید، برنامه هشداری نشان می‌دهد. در رابط فارسی متن آن این است: «این پروکسی WEB هنگام اتصال شما، یک صفحه وب را از ارائه‌دهنده خود در پس‌زمینه اجرا می‌کند. فقط در صورتی از آن استفاده کنید که به ارائه‌دهنده اعتماد دارید. ممکن است یک کانال حمایت شده را نیز در لیست گفتگوهای شما نمایش دهد. این عمل هیچ یک از ترافیک تلگرام شما را آشکار نمی‌کند.»
به نظرم خوب است که تلگرام اینجا رک حرف می‌زند: تا وقتی وصل هستید، صفحهٔ وب شخص دیگری در پس‌زمینه کار می‌کند، و اینکه به صاحب آن اعتماد کنید یا نه، تصمیمش با خودتان است. کانال حمایت‌شده در فهرست گفتگوها در پروکسی‌های معمولی MTProto هم پیش می‌آید و تلگرام برای آن‌ها هشدار مشابهی نشان می‌دهد، فقط کوتاه‌تر، و جملهٔ آخر دربارهٔ ترافیک هم دقیقاً به همین کانال مربوط است. اینکه خود صفحه هم پیام‌ها را نمی‌بیند، چیزی است که توسعه‌دهندگان سرور نوشته‌اند و بالاتر به آن اشاره شد.
دربارهٔ گوشی‌ها فعلاً وضع این است: نوع WEB در کد منبع تلگرام برای اندروید و iOS هم پیدا شده است. برای اندروید، خود تلگرام آن را قابلیتی آزمایشی برای تست معرفی می‌کند که به نسخهٔ به‌روز Android System WebView نیاز دارد (متن آن هنوز ترجمهٔ فارسی ندارد: «This proof of concept requires a current Android System WebView and is intended for foreground testing.»). در نسخهٔ بومی تلگرام برای macOS اصلاً WEB وجود ندارد و فقط SOCKS5 و MTPROTO هست، هرچند در Telegram Desktop برای مک وجود دارد.
پس آیا به آن نیاز دارید
اگر MTProto با لینک برایتان کار می‌کند، من دلیلی برای عجله در رفتن سراغ WEB نمی‌بینم. خود توسعه‌دهندگان هم قول نمی‌دهند که نوع جدید بهتر است. سرورهای آن هنوز زیاد نیستند و افراد و شرکت‌های جداگانه آن‌ها را نگه می‌دارند، و Telegram Desktop تماس‌ها را با هیچ نوع پروکسی‌ای عبور نمی‌دهد و WEB هم استثنا نیست.
WEB وقتی به کار می‌آید که یک سرور WEB مشخص از کسی داشته باشید که به او اعتماد دارید، و این شخص دامنه و رمز یا یک لینک به شما داده باشد. تلگرام در راهنمای پروکسی توصیه می‌کند فقط به پروکسی‌هایی وصل شوید که از منبع مورد اعتماد آمده‌اند، و این توصیه دربارهٔ WEB هم به همان اندازه صدق می‌کند. من «پروکسی WEB» را از اولین فروشندهٔ نتایج جست‌وجو نمی‌خریدم و نصب‌کننده‌هایی از جاهای نامعلوم را اجرا نمی‌کردم، چون در پس‌زمینه صفحهٔ کسی کار می‌کند که هیچ چیز از او نمی‌دانید. اگر می‌خواهید بدانید انواع پروکسی اصلاً چه فرقی با هم دارند و به چه کسی می‌شود اعتماد کرد، این را در مقالهٔ ما دربارهٔ پروکسی تلگرام توضیح داده‌ایم.
و در آخر، همان‌طور که قول داده بودم، دربارهٔ خودمان. اگر الان نه یک آزمایش، بلکه پروکسی‌ای می‌خواهید که با یک لینک معمولی وصل شود، ما دقیقاً همین را داریم: FreeGate یک پروکسی شخصی MTProto ارائه می‌کند. این پروکسی مثل هر MTProto دیگری با لینک در تلگرام روی گوشی و کامپیوتر وصل می‌شود و فقط داخل تلگرام کار می‌کند، پس برنامه‌های بانکی و بقیهٔ برنامه‌ها مثل همیشه باز می‌شوند. هر دستگاه لینک خودش را دارد، و اگر لینک جایی درز کرد، آن را در حساب کاربری با یک لمس عوض می‌کنید و لینک قبلی فوراً از کار می‌افتد. پیام‌ها را تلگرام رمزگذاری می‌کند و ما آن‌ها را نمی‌بینیم.
دربارهٔ هزینه: اول می‌توانید بعد از ثبت‌نام با ایمیل و تأیید آن، ۱ روز رایگان امتحان کنید، بدون پرداخت و بدون برداشت خودکار. قیمت برای یک دستگاه است، یعنی گوشی و کامپیوتر جداگانه حساب می‌شوند، و تعرفه‌ها را روی سایت می‌بینید. جزئیات در freegate.app/ir.